Estimating by Story Point (SP) is important for a project that is following Scrum. It helps Product Owner (PO) and Development Team (DT) quickly imagine the workload of the upcoming Sprints and vision the release roadmap. Good estimation helps so much; the better accuracy is, the better Sprint goes. Then choosing the “unit” User Story (US) or the baseline of SP is important step.

Some of the Scrum guideline chose the baseline of SP by following:

  • Choose the “smallest” US and set it is 1 SP, call it a baseline.
  • Estimate other USs by comparing them with the baseline.

But this method isn’t good enough by 2 reasons at least:

  • What does it come between 1 or 2 if DT think a US is larger than 1 but less than 2 SP? We don’t have 1 and 1/2 in single card.
  • How does DT maintain the consistent compare of each US estimation? How they can make sure all 5-SP US are the same?

As my observer, following guideline above leads the new DT to less accurate estimation. One signal of not-good estimation is that SPs are distributed around a number like 1, 2, 1, 2, 1, 1… as it shows that the DT doesn’t know how to compare the difference between USs so that they choose the same number just because of the feeling.

Another way to choose the baseline is:

  • Choose the “smallest” US and set it 2 SP.
  • Find a US that is good to set 5 SP.
  • Call 2 and 5 baseline, estimate others.

The idea of the above method is:

  • DT can reserve 1 SP for the future US that maybe less than today smallest – 2.
  • DT understand how to compare US because they did it when finding 5-SP US.
  • When estimating a US, DT can choose to compare it with 2 or 5 instead of single unit for better accuracy.

The idea of choosing 2 SP as baseline is getting DT understood about US comparison and setup more anchor for the next estimation. Then choosing 2 & 5, 3 & 8, 1 & 2… doesn’t matter but my recommend is 2 & 5 because they are small enough in both absolute value and their difference.

2,385 total views, 5 views today

Ở Việt Nam, nhiều tổ chức bắt đầu chuyển mình sang thực hành Agile/Scrum. Và như một lẽ tự nhiên, nhu cầu tìm kiếm / tuyển dụng Scrum Master (SM) tăng cao. Lương thì vô kể, từ vài trăm tới vài ngàn USD. Khoảng cách rộng ghê gớm, song cũng hợp lý tuỳ thuộc vào chất lượng của SM.

  • Mức thấp nhất, SM phải biết Scrum guide, tổ chức được các sự kiện của Scrum.
  • Mức tốt hơn, SM phải có khả năng thu thập thông tin, giải quyết những trở ngại trong nhóm.
  • Mức tốt nữa, SM phải đưa ra gợi ý cho nhóm, điều hướng tới những cải tiến.
  • Mức tốt nữa, SM phải có khả năng huấn luyện, tư vấn ở quy mô ngoài nhóm và trong tổ chức

Nói chung là nhiều level, cũng giống như developer vậy – từ đọc 1 vài cuốn sách “for dummies” hoặc stackoverflow là lập trình được đến hiểu rõ về ngôn ngữ, đến hiểu rõ về công nghệ, đến hiểu rõ về nguyên lý…

Nhưng điều khác biệt là test level một developer thì dễ hơn test level một SM. Để biết developer ở level nào, tổ chức dùng những developer hiện có để đánh giá. Để biết SM ở level nào thì lại không thể làm như vậy bởi trong đa số trường hợp, SM này là người duy nhất trong tổ chức có hiểu biết về Agile/Scrum. Tôi đang nói đến việc đánh giá khi tuyển dụng, khi SM đã làm việc trong tổ chức thì việc “đo đạc” cũng dễ hơn.

Không đánh giá được làm sao mà tuyển dụng? Làm sao mà đặt được mức lương? Chịu thôi. Thị trường còn mới thì các tổ chức phải chấp nhận giả định rằng chế độ mong muốn phản ánh năng lực và nhu cầu làm việc. Nếu tổ chức thiết lập vị trí SM mà tư duy rằng “SM làm gì mà hết được 8 giờ / ngày?” là đã sai ngay từ cách đặt bài toán; thì bất kỳ lời giải nào cũng sẽ không đúng.

Một cách đánh giá khác, là thông qua chứng chỉ. Chứng chỉ không phải tất cả nhưng phần nào phản ánh kiến thức và năng lực của SM. Chứng chỉ không quá quan trọng với developer vì trình độ của họ có thể test được khi phỏng vấn; song chứng chỉ khá quan trọng với SM vào thời điểm này (như đã nói ở trên). Và vì các chứng chỉ về Agile thì thường không rẻ, nên khi các SM đã đầu tư vào chứng chỉ thì họ cũng có mong muốn nhận về mức lương tương xứng cho ROI.

Thế là, các tổ chức thì nghĩ “SM có mang lại giá trị sản xuất trực tiếp đâu mà đòi lương cao?”, SM thì nghĩ “đầu tư nhiều vậy mà ROI như này thì sao làm được?” – nên họ có ít cơ hội gặp được nhau ở một tiếng nói chung.

Lại mới chi tiền và submit SEUs để gia hạn CSP. Lý do duy nhất là trót viết CSP vào Agile Y rồi, không gia hạn thì biến mất khỏi membership directory, anh em lại bảo “nhận bừa” thì cũng kỳ. Hay anh em tẩy dùm cái dòng đó ở #agiley đi, hoặc coi như em viết sai chính tả thôi để năm sau em khỏi mất tiền nữa, được không? 

1,794 total views, 4 views today

Trong Agile Y, tôi có đề cập tới yearly master plan – phương pháp được tôi sử dụng để tạo lập kế hoạch. Tôi không phải là người theo đuổi trường phái thiết lập và bám theo những kế hoạch dài hạn, song tôi khuyến khích mọi người cần có mục tiêu và một kế hoạch phác hoạ cho một năm; và vì thế, cần có yearly master plan.

Mỗi năm, tôi thường dành từ 1/2 đến 1 ngày để tạo master plan vào ngày đầu năm (dương lịch) với các bước sau:

  1. Liệt kê những công việc muốn làm trong năm, theo độ ưu tiên. Ví dụ:
    1. Đọc 18 cuốn sách
    2. Đi du lịch 3 thành phố
    3. Viết 1 cuốn sách
    4. Viết 20 bài blog
    5. Học bơi
  2. Dự trù tài chính. Tính toán dòng tiền vào, ra hàng tháng, chi tiêu cố định, chi tiêu phát sinh, tiết kiệm… Ví dụ:
    1. Tháng 1: lương: 20 triệu, chi tiêu: 10 triệu, tiết kiệm: 10 triệu
    2. Tháng 2: lương: 20 triệu, chi tiêu: 20 triệu (hàng tháng: 10 triệu + Tết: 10 triệu), tiết kiệm: 10 triệu
    3. Tháng 3: lương: 20 triệu, chi tiêu: 15 triệu (hàng tháng: 10 triệu + mua điện thoại: 5 triệu), tiết kiệm: 15 triệu
  3. Dự trù thời gian. Tính toán thời gian cố định cho công việc, giao lưu, nghỉ ngơi… Ví dụ:
    1. Tháng 1: Bận chuẩn bị Tết, dư 15 giờ
    2. Tháng 2: Nghỉ Tết, dư 40 giờ
    3. Tháng 3: Muốn du lịch châu Âu
  4. Đánh giá 3 danh sách trên. Ba yếu tố trên chính là những yếu tố ràng buộc lẫn nhau, cho thấy được thời điểm và tính khả thi của từng mục tiêu. Ví dụ: Tháng 2 thích hợp cho việc đọc sách và viết blog, tháng 3 là không thích hợp cho mục tiêu du lịch châu Âu bởi tình hình tài chính chưa đảm bảo nhưng lại đủ cho mục tiêu học bơi hoặc du lịch trong nước;… Quay trở lại các bước 1-2-3, điều chỉnh lại mục tiêu, danh sách công việc và thời điểm cho phù hợp. Ví dụ: Điều chỉnh mục tiêu du lịch 3 thành phố xuống 1 hoặc điều chỉnh dự trù tài chính: cần tiết kiệm hơn, cần tìm kiếm nguồn thu khác…
  5. Liên tục lặp lại các bước này tới khi 3 yếu tố trên đạt sự cân bằng cần thiết và khả thi. Thông thường, một năm tôi sẽ chọn lấy 2 công việc cần thực hiện, trong đó có 1 công việc phải thực hiện: năm trước nữa là du lịch châu Âu, năm trước là Agile Y…

Tất nhiên, khi thực hiện, chúng ta khó có thể bám theo yearly master plan một cách hoàn hảo do hàng trăm sự kiện xảy đến trong năm khiến chúng ta phải điều chỉnh lại kế hoạch / mục tiêu theo từng tuần. Song yearly master plan rất quan trọng, nó cho thấy những gì chúng ta có thể làm và ưu tiên cao nhất trong một năm.

1,580 total views, no views today

Year ago, I had a post about iterating through collection. Today my colleague’s question gave me the idea about an example of using collection right. Let’s say we have a collection like NSArray that contains multiple NSString objects, we want to print them in lines includes the line number.

Easy problem, right? Let’s see we have some solutions:

What’s a best way? I can say #2 > #3 | #1.

About #3, you can refer to my post to know why we should use iterator instead of index while going through collection. Of course they perform same with NSArray but using iterator help us more easily use another collection type later. So #1 and #2 are usually better than #3. Why is #2 better than #1? The issue is:

#1 is O(n) while #2 is O(1). We can see #1 is more readable (a bit easier to understand than #2) but #2 has better performance.

You could see #1 is worser in some way. In case of duplicated strings in lines, you may also get wrong result (index is the first found): http://stackoverflow.com/questions/3167849/indexofobject-vs-indexofobjectidenticalto 

Hôm nay đồng nghiệp hỏi câu này: Tại sao nên viết như #a thay vì #b?

Tôi mở rộng câu hỏi thành: Sắp xếp các cách viết sau theo thứ tự “tốt dần”.

Khá khó để nói #3 và #4, cách nào tốt hơn; nhưng có thể dễ dàng khẳng định #1 và #2 không tốt bằng #3, #4. Tại sao?

Nguyên tắc chung của lập trình hướng đối tượng là trừu tượng hoá và cố gắng tối đa việc trừu tượng hoá. Trừu tượng (không phải là giải pháp toàn vẹn nhưng) là một phần trong cách tư duy về Open / Closed principle. #1 rất trực quan và dễ hiểu: tạo một danh sách lưu trữ sách dưới dạng ArrayList. Nhưng những thứ cụ thể rất khó để sửa đổi và thay thế. Ví dụ, sau khi implement, chúng ta phát hiện ra đoạn code phía sau sử dụng rất nhiều thao tác thêm phần tử vào list thay vì lấy phần tử ra; do đó lưu trữ dưới dạng Stack cho hiệu suất tốt hơn; chúng ta phải sửa đổi các đoạn code phía dưới với implement cụ thể của Stack (thay cho ArrayList). Một thời gian sau, nhu cầu lấy phần tử từ list đủ nhiều để sử dụng ArrayList cho hiệu suất tốt hơn, chúng ta phải sửa lại đoạn code phía dưới với implement cụ thể của ArrayList. (Tham khảo: hiệu suất các implement của List). Khổ chưa?

Một cách thông minh hơn là sử dụng #3, khi đó, đoạn code phía dưới chỉ sử dụng những method được định nghĩa cho interface List. Khi cần thay đổi implement cụ thể thành Stack, LinkedList…, chúng ta chỉ đơn giản thay new List<Book>() bởi new Stack<Book>() hay new LinkedList<Book>(). 

Và theo cách tư duy đó, #4 tốt hơn #3? Không hẳn, nếu chúng ta đã xác định list chỉ chứa Book, việc khai báo list chứa Object khiến chúng ta có thể mất công cast những object này trong trường hợp sử dụng những method cụ thể của Book (và thường là vậy). Nên dùng #4 thường là bất lợi hơn #3 (trừ trường hợp list chữa những object khác ngoài Book).

Do đó, sử dụng #3 (khai báo interface và khởi tạo bằng class (đương nhiên)) thường là cách viết nên được “quen tay”.

Thật ra #3 còn nên viết theo 1 cách khác tốt hơn như sau. Tại sao nhỉ?

2,406 total views, 1 views today

Following the topic in my short post eXtreme Programming is Dead, I had a talk at the monthly meetup of Agile Vietnam, Feb 2017, to explain more about my opinion.

Half of time, I focused on describing what exact eXtreme Programming (XP) is. Today most of development teams are applying some XP practices but they just do it with forgetting what are behind the scene: values and principles. It’s time to recall to how to do it right.

Then I explain more about my idea, why XP is dead. It’s dead in some ways: teams just follow the practices without knowledge of values and principles, the practices is more and more becoming standards of software development instead of extreme, original XP makes the confusion of applying it at enterprise.

You can find the slide here – it just is the outline, I will try to explain more in longer post later.

1,432 total views, 2 views today

Tại sao ở Việt Nam, những tư tưởng và thực hành XP không được coi trọng? Theo tôi quan sát, có ba lý do chính.

Một là, ngành CNTT của Việt Nam chủ yếu vẫn đang tiếp cận theo hướng top-down; những vấn đề về công nghệ, phương pháp luận, thực hành vẫn chủ yếu được định hình bởi các quản lý cấp cao, cấp trung. Và XP thường không bao giờ nằm trong danh sách lựa chọn của những nhà quản lý dự án hay quản lý tổ chức thuần tuý, bởi XP không phải là phương pháp luận về “quản lý”.

Hai là, tên. eXtreme Programming chết bởi cái tên. Kent Beck có lẽ nên chọn một cái tên khác, có thể là vô nghĩa thì tốt hơn. XP cho thấy sự coi trọng hoá programming một cách cực đoan. Và thực sự, điều đó là đúng. Gốc rễ của mọi sản phẩm phần mềm là lập trình. Song nếu như vậy, ngành công nghiệp phần mềm sẽ là quá chật hẹp; và những nhà tư vấn cần phải làm phức tạp nó lên, để mở ra nhiều vị trí khác, nhiều công việc khác. Tư tưởng này được đẩy tới những nhà quản lý, và họ thành ra không coi trọng vấn đề lập trình; họ hiểu rằng để làm ra sản phẩm phần mềm phức tạp, thì tổ chức phải cần những phương pháp phức tạp; và nhiều công việc, nhiều quản lý chính là cách hiện thực hoá điều đó. Có lẽ eXtreme Managing sẽ được lòng hơn là eXtreme Programming.

Và thế là, ba, thị trường XP ngày càng yếu. Những nhà tư vấn, đào tạo không hào hứng với việc đào tạo XP. XP là những gì hand-on rất cụ thể, tốn kém hơn, nhưng nhu cầu ít hơn, là mảnh đất khô cằn của thị trường tư vấn, đào tạo; trong khi những phương pháp quản lý tiếp tục lên ngôi trên một mảnh đất màu mỡ hơn. Và do ít được đào tạo, XP ít được biết đến và ít được thực hành; nên dữ liệu cũng ít, nên càng khó chứng minh được sức mạnh một cách rõ ràng.

Vậy là XP chết.

Đó là tình hình ở Việt Nam. Trên thế giới? XP cũng đã chết. Ít nhất là cái tên.

Ở Việt Nam, các tổ chức không coi trọng XP, họ coi trọng những phương pháp luận về quản lý dự án và quản lý tổ chức mới. Họ mải miết với việc xây dựng môi trường làm việc thân thiện, vui vẻ. Nhưng vui vẻ sao được khi chất lượng sản phẩm không cao? Vui vẻ sao được khi các lập trình viên phải fix bug trên production? Phải căng thẳng khi merge code và lo lắng rằng việc deploy không thành công? Phải để tester chờ tới đêm mới có một bản build?

Trên thế giới, trừ một số người “học hành tử tế”, bây giờ cũng ít ai nhắc tới XP. Nhưng thực tế lại trái ngược hoàn toàn. TDD, pair programming, code refactoring… là những khái niệm và thực hành rất căn bản, ai cũng có thể làm. Continuous Integration (với Jenkins, TeamCity…) xuất hiện ở mọi dự án, đến nỗi người ta không nhớ rằng đó là practices của XP, trừ những người nghiên cứu chi tiết. Và XP chết vì nó đã trở thành bình thường, trở thành “chuẩn” kỹ năng của mọi lập trình viên, không còn là eXtreme nữa. XP là extreme của những năm 2000. Sau gần 20 năm ra đời, XP giờ đây là chuẩn theo nghĩa phổ thông. Hãy thử tìm xem có IDE nào tử tế không hỗ trợ unit test và TDD? Hãy thử tìm xem có framework nào tử tế không có test?

Trong khi thị trường thế giới cạnh tranh gay gắt về những công cụ hỗ trợ tư tưởng, thực hành XP, thì ở Việt Nam, chúng ta vẫn chưa dùng nhiều. XP chết, ở hai nơi, theo hai cách khác nhau.

Tiêu đề rất kêu này của Hiệp Lê. Nhưng nội dung thì cả Hiệp và Hiển đều có chung ý tưởng và hoàn toàn đồng tình.

2,147 total views, no views today

Sáu năm trước, lần đầu tiên, một người thầy nói với tôi rằng “con cần cẩn thận, đừng sống theo quán tính như người ta”. Thời điểm đó, là quá sớm để tôi hiểu hết một câu nói bình dị, tôi chỉ đơn thuần bị ấn tượng bởi từ “quán tính” – không nhiều người sử dụng nó cho cuộc sống. Những năm sau đó, khi bắt đầu đọc và thực hành, hiểu hơn trong việc hình thành những thói quen tích cực, tôi dần hiểu ra rằng quán tính tích cực và cũng đáng sợ.

Khi chúng ta tiếp cận những điều mới mẻ, quán tính là mỏ neo giữ chúng ta lại. Một người chưa bao giờ hút thuốc, quán tính sẽ giữ anh ta lại, ngăn cản anh ta có những trải nghiệm mới trong làn khói; nhưng chính quán tính đó, sẽ giúp anh ta được an toàn và không làm điều tổn hại tới sức khoẻ.

Khi chúng ta, vì vượt qua quán tính để hình thành thói quen mới, ngay lập tức chúng ta đã vô tình hình thành một quán tính khác, quán tính giống như cánh buồm no gió đẩy chúng ta đi mãi. Một người khi đã quen với việc uống cafe mỗi tối, quán tính sẽ giúp anh ta tìm ra cách thưởng thức ly cafe tuyệt nhất sau bữa ăn; nhưng chính quán tính đó, sẽ đẩy anh ta tới những cơn mất ngủ, mãi không thôi.

Một con thuyền hoàn hảo phải có mỏ neo, cánh buồm và bánh lái. Một chiếc bè thì không cần như vậy, chỉ đơn giản là đứng yên khi nước lặng, và trôi tự do theo dòng khi nước đi. Và mỗi người, có sự lựa chọn của riêng mình, là chiếc bè hay con thuyền?

Có những người cảm thấy thoải mái khi là chiếc bè, cứ xuôi theo dòng chảy, mỗi ngày, làm những gì vẫn làm, và làm những gì người khác vẫn làm. Song chắc không nhiều người muốn sống cuộc sống của chiếc bè, có chăng, đa phần chỉ sống như vậy một cách thụ động, một cách bản năng; bởi họ vẫn thấy vui khi xuôi theo dòng nước, nhưng mấy ai lường được khi nước xoáy trong một cơn mưa lũ, chiếc bè có còn vui khi nó bị quán tính đẩy tới một tốc độ kinh hoàng? Tôi tin chỉ một số ít người thích thú với tốc độ.

Con thuyền thì khác, vốn tự thân nó đã chuẩn bị cho mình những thành phần và chức năng cần thiết. Thả mỏ neo khi muốn dừng lại, thu neo để xuôi theo dòng, giăng buồm để tăng tốc, và đánh lái sang một hướng khác khi muốn. Và khi cần, nó có thể đi ngược dòng nước. Nó cho phép mình có nhiều lựa chọn. Nó lựa chọn hướng đi của riêng mình trong quán tính của dòng nước. Tôi tin, hầu hết chúng ta muốn mình là một con thuyền. Chúng ta muốn được sống chủ động.

Để nâng cấp từ chiếc bè thành con thuyền không dễ, con người cần rèn giũa những kỹ năng để hình thành lên chiếc mỏ neo, cánh buồm và bánh lái. Song đó chưa phải là tất cả. Điều quan trọng hơn là cách lái con thuyền một cách thông minh. Khi nào thì quăng neo, khi nào thì nhổ neo, khi nào giăng buồm, và khi nào thì đánh lái? Điều đó cần hơn cả sự thông minh và tinh tế; cũng như phương pháp tốt. Con người cần nhìn lại vào chính mình, để hiểu thực sự mình cần gì, và muốn gì; để thu lại chiếc mỏ neo và rồi tận dụng quán tính để tiến về phía trước. Nhưng việc hiểu mình không cần gì, và không muốn gì cũng quan trọng không kém; để quăng ra chiếc mỏ neo và dừng lại khi cần. Và để nhìn vào chính mình, không gì tốt hơn những khoảng lặng. Nếu một người cứ mãi làm những việc một cách vô thức, chỉ vì ngày hôm qua anh ta làm vậy hay chỉ vì mọi người vẫn làm vậy, quán tính cuộc đời sẽ sớm đẩy anh ta tới một tốc độ kinh hoàng. Nếu anh ta nhìn có phút nhìn lại để nhận ra quán tính sẽ đẩy mình đi đâu, tới tốc độ nào, anh ta sẽ biết mình nên căng buồm, đánh lái hay thả neo.

Đó có thể là trong một trận bóng, tôi cố gắng kết thúc một tình huống, để có 10 giây suy nghĩ. Đó có thể là trong một bữa tiệc vui hay một cuộc buồn, tôi biến mất giữa đám đông 5 phút, để biết rằng mình nên tiếp tục hay trở về. Đó có thể là 1 giờ không làm gì để biết mình nên làm gì. Làm gì, và không làm gì, cũng đều quan trọng như nhau. Xác định được giá trị trong cuộc sống, chính là tìm ra cách sử dụng và điều khiển quán tính một cách hợp lý. Chúng ta sẽ luôn căng buồm theo những thói quen mà chúng ta tin rằng, đó là giá trị cuộc sống; chúng ta sẽ luôn xuôi dòng với những thói quen khác; và chúng ta sẽ thả neo để giữ mình lại trước khi hình thành nên một thói quen vi phạm những giá trị này. Vì sau cùng, chạy theo những thói quen của mình một cách vô thức đã là điều tồi tệ; để quán tính đẩy chúng ta theo những thói quen chỉ vì những người khác vẫn làm như vậy, còn tồi tệ hơn.

Quán tính có thể là sức ỳ, ngăn cản chúng ta chuyển động tới những điều mới mẻ, hình thành những thói quen.

Quán tính có thể là sức động, giữ chúng ta mãi trôi theo những thói quen.

Quán tính tích cực, và cũng tiêu cực như thói quen vậy.

Hiểu được bản thân cần sự tinh tế; sử dụng quán tính hợp lý để điều chỉnh cần sự sáng suốt. Và thật đáng buồn, con người lại là sinh vật phi lý trí nhất. Bởi vậy, sẽ tốt hơn nếu con người đi cùng nhau; người ta cần một đối tác sáng suốt; người sẽ căng buồm hoặc thả neo khi cần thiết. Đàn ông, với bản tính của mình, mấy khi sáng suốt?

3,350 total views, 4 views today