Làm sản phẩm thương mại: Khi nào bắt đầu?

Nhân chuyện được thanh niên đam mê khởi nghiệp chia sẻ về ý tưởng làm sản phẩm, viết qua về câu hỏi: khi nào bắt đầu? Hay là, khi nào thì có thể quyết định bắt tay vào làm một sản phẩm thương mại?

Làm sản phẩm thương mại là quá trình để kiểm chứng 3 giả định:

  1. Bài toán là có thật
  2. Khách hàng là có thật
  3. Thị trường là có thật

Sản phẩm phải xuất phát từ bài toán thực tế. Giả định đầu tiên cần kiểm chứng là “bài toán này có tồn tại thật không?” hay chỉ là cách diễn tả của một bài toán khác, hay đã được giải bằng một phương pháp khác…? Ví dụ, chúng ta có ý tưởng về sản phẩm thu thập câu hỏi trong các buổi hội thảo, thì cần phải trả lời: bài toán đó của ai, người tổ chức sự kiện hay người tham dự…? vấn đề họ gặp phải là gì, số lượng hay chất lượng câu hỏi…? Cần nhớ, người dùng cuối không luôn đồng nghĩa với người có bài toán cần giải; cần tìm đúng người để interview về bài toán của họ.

Sản phẩm thương mại phải có khách hàng. Giả định tiếp theo cần kiểm chứng là “khách hàng có tồn tại thật không?”. Có ai sẵn sàng bỏ tiền (hoặc có thể chuyển đổi ra tiền) để sử dụng sản phẩm như một giải pháp giải quyết bài toán của họ không? Mà tốt nhất là bỏ từ “sẵn sàng” đi, thấy tiền vào tài khoản rồi mới kiểm chứng được giả định này. Có thể bài toán của khách hàng là có thật, song nó không đủ lớn để họ đổi tiền lấy sản phẩm; hay nói cách khác, ROI không đủ tốt thì cũng hỏng. Đặc tính của sản phẩm thương mại là phải có khách hàng chịu trả tiền nên kiểm chứng giả định này phải qua bán hàng. Bán hàng có bao giờ dễ?

Sản phẩm thương mại phải sống được. Giả định tiếp theo cần kiểm chứng là “thị trường có tồn tại thật không” hay chỉ một vài bài toán riêng rẽ của khách hàng đơn lẻ…? Có bao nhiêu khách hàng tiềm năng? Dung lượng thị trường ra sao? Sản phẩm muốn sống lâu dài đương nhiên ROI phải dương; chi phí phát triển, marketing, bán hàng… tựu chung là invest đã xác định, dung lượng thị trường có đủ mang lại return để ROI dương không? Có thể bài toán của khách hàng là có thật, có khách hàng chịu trả tiền thật, song số lượng quá bé để có ROI dương thì cũng hỏng. Kiểm chứng giả định này rất khó, có tới 42% trong số các startup fail là do thị trường không tồn tại hoặc 29% do không đủ tiền để hình thành thị trường.

Vậy khi nào thì nên bắt tay vào làm sản phẩm thương mại?

Là khi đã trả lời thật cẩn thận câu hỏi “tại sao không nên làm (sản phẩm này)?”. Thường thì chúng ta quá dễ dàng tìm được lý do để làm một sản phẩm: interview vài người, thấy một vài bài toán… Nhưng như trên, họ có thực sự chịu trả tiền cho sản phẩm không? Có nhiều người sẽ trả tiền giống họ không?

Đấy là lý do chúng ta phải trả lời câu hỏi “tại sao sản phẩm này không nên tồn tại?”, “tại sao sản phẩm này không cần tồn tại?”, “tại sao không ai làm sản phẩm này?”, “tại sao mình không nên làm sản phẩm này?”… Cứ sau mỗi lý do được đưa ra, là một lần thì trường bị bóp nhỏ lại. Khi tất cả các lý do được đưa ra, rất cẩn trọng, mà thị trường vẫn còn đủ lớn (ROI), thì đấy là lúc sớm nhất để có thể nói “yes, bắt đầu thôi.”

129 total views, 3 views today

Comments

comments